Jigjiga
Jijiga
Halkan ayaa xafiiska Ugaasku ka shaqeeyaa. Waa halka lagala xiriiro dowladda, hay’adaha caalamiga ah iyo qurbajoogta.
Xafiiska Ugaaska
Beesha
Xafiiska Ugaasku wuxuu u adeegaa afar degmo oo ku yaal Deegaanka Soomaalida ee Itoobiya: Qalaafe, Dhoobaweyn, Shilaabo iyo Higlooley. Degmooyinkaas waxaa wada deggan bulshooyin kala duwan, mashaariicda Xafiiskuna dhammaantood way quseysaa. Xarunta Xafiisku waa Jigjiga.
Mashaariicdu way wada quseysaa
Degmooyinka Xafiisku ka shaqeeyo waxaa si wada jir ah u deggan bulshooyin kala duwan. Marka ceel la qodo, fasal la dhiso ama xarun caafimaad la furo, waxaa ka faa’iidaysta qof kasta oo deegaanka jooga — beel ahaan looma kala saaro. Taasi waa shuruudda koowaad ee mashruuc kasta oo Xafiisku taageero.
Meelaha Xafiisku ka shaqeeyo
Afar degmo iyo hal xarun xafiis. Xafiisku wuxuu la shaqeeyaa afarta degmo si isku mid ah.
Qalaafe
Kelafo
Mid ka mid ah afarta degmo ee Xafiisku u adeego — bulshooyinka halkaas wada deggan oo dhan.
Dhoobaweyn
Dobaweyn
Mid ka mid ah afarta degmo ee Xafiisku u adeego — bulshooyinka halkaas wada deggan oo dhan.
Shilaabo
Shilabo
Mid ka mid ah afarta degmo ee Xafiisku u adeego — bulshooyinka halkaas wada deggan oo dhan.
Higlooley
Higloley
Mid ka mid ah afarta degmo ee Xafiisku u adeego — bulshooyinka halkaas wada deggan oo dhan.
Sida nolol-maalmeedku u socdo
Inta badan qoysasku waa xoolo-dhaqato iyo beeraley — geel, ari, lo’ iyo, meelaha wabiga u dhow, beero yaryar. Nolosha waxaa go’aamiya roobka: marka roobku da’o wax walba way fudud yihiin, marka uu daahona wax walba way adkaadaan.
Xilliyada abaaruhu waa markii ugu adkayd. Xoolaha ayaa la waayaa, biyaha ayaa fog noqda, carruurtuna dugsiga way ka haraan. Mar kasta oo abaar dhacdana, qoysas badan waxay bilaabaan halkii ay ka bilaabeen.
Waxaa jira awood weyn oo bulshadu haysato: iskaashi. Qoysasku wax bay wadaagaan, tuuladu shaqo bay isu keentaa, qurbajoogtuna gurigooda way taageeraan. Waxa maqan ma aha rabitaan — waa qorshe iyo isku-duwid.
Waxa ugu adag
-
Biyo
Masaafo dheer oo biyo loo raadiyo, ceelal jaban, iyo ku-tiirsanaan gaadiidka biyaha.
-
Waxbarasho
Fasallo yar, macallimiin aan joogto ahayn, iyo gabdho dugsiga ka haray.
-
Caafimaad
Xarumo caafimaad oo fog, gaar ahaan marka hooyo foolanayso.
-
Abaar
Xoolaha oo dhinta, daaqa oo yaraada, iyo qoysas dib u dhaca sanad kasta.
Qurbajoogta
Qurbajoogtu waa laf-dhabar. Waxay maalin kasta taageeraan qoysaskooda. Xafiisku wuxuu doonayaa in taageeradaas qayb ka mid ah lagu wada geliyo mashruuc dhammaystiran oo tuulo dhan faa’iido u leh — iyada oo la ogaanayo halka lacagtu tagtay.